Ψωρίαση (πλακώδης λειχήνας) είναι μια μη μολυσματική ασθένεια που εκδηλώνεται με τη μορφή φλεγμονής του δέρματος, συνήθως χρόνια και υποτροπιάζουσα. Αυτή είναι μια ερυθηματώδης παθολογία: στο δέρμα στο οποίο σχηματίζονται ασημένια λέπια, εμφανίζονται κοκκινωπές, στρογγυλές, ερυθηματώδεις κηλίδες ως αποτέλεσμα ενός ασυνήθιστα υψηλού ρυθμού ανάπτυξης των κυττάρων του δέρματος, που σε ασθενείς με ψωρίαση 5-10 φορές υψηλότερο (στην πράξη, το δέρμα στεγνώνει και «ξεφλουδίζει» πιο γρήγορα από το συνηθισμένο). Η αιτία της ταχείας ανάπτυξης των κυττάρων είναι άγνωστη, αλλά πιστεύεται ότι σχετίζεται με διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος. Η ψωρίαση εμφανίζεται συχνά σε οικογένειες. Ορισμένα γονίδια σχετίζονται με τη νόσο.
Οι βλάβες εμφανίζονται κυρίως στους αγκώνες, τα γόνατα, το τριχωτό της κεφαλής, την οσφυοϊερή περιοχή, τα χέρια και τα πόδια. Συχνά δεν είναι ενοχλητικά, αλλά μπορεί να προκαλέσουν πόνο ή κνησμό. Η πορεία της νόσου είναι απρόβλεπτη και μπορεί να συμβεί μέσω παροξύνσεων, βελτιώσεων και μερικές φορές ακόμη και επίμονων υφέσεων. Στην πράξη, σε πολλές περιπτώσεις, οι πλάκες «έρχονται και φεύγουν»: σε ορισμένες περιόδους τείνουν να μεγαλώνουν, μερικές φορές αντ 'αυτού ξεθωριάζουν ή εξαφανίζονται εντελώς και στη συνέχεια επιστρέφουν εβδομάδες ή μήνες αργότερα.
Η ψωρίαση είναι μια κοινή ασθένεια που εμφανίζεται σε περίπου 1-5% των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Τα άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, ενώ τα άτομα με σκούρο δέρμα έχουν λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν τη νόσο. Η ασθένεια εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα ηλικίαςαπό 16 έως 22 ετών και από 57 έως 60 ετών. Ωστόσο, άτομα όλων των ηλικιακών ομάδων και φυλών είναι ευαίσθητα στην ψωρίαση.
Συμπτώματα ψωρίασης
Ψωρίαση κατά πλάκας (φωτογραφία δεξιά), ο πιο κοινός τύπος ψωρίασης, συνήθως ξεκινά με την εμφάνιση ενός ή περισσότερων μικρών κόκκινων, ασημί, γυαλιστερών μπαλωμάτων (πλάκες) στο τριχωτό της κεφαλής, στους αγκώνες, στα γόνατα, στην πλάτη ή στους γλουτούς. Μπορεί επίσης να επηρεαστούν τα φρύδια, οι μασχάλες, ο αφαλός, το δέρμα γύρω από τον πρωκτό και η ισχιακή αύλακα. Πολλά άτομα με ψωρίαση μπορεί να έχουν παραμορφωμένα, πυκνά και κουκούτσια νύχια.
Οι πρώτες πλάκες μπορεί να εξαφανιστούν μετά από μερικούς μήνες ή να επιμείνουν. Μερικές φορές οι πλάκες σε κοντινή απόσταση συνενώνονται σε μεγάλες πληγείσες περιοχές. Μερικοί άνθρωποι δεν έχουν περισσότερες από μία ή δύο μικρές πλάκες, ενώ άλλοι έχουν πλάκες που σχηματίζουν μεγάλες προσβεβλημένες περιοχές στο σώμα. Οι παχύρρευστες πλάκες ή πλάκες στις παλάμες των χεριών, στα πέλματα των ποδιών ή πτυχές του δέρματος στα γεννητικά όργανα μπορεί να προκαλέσουν κνησμό ή πόνο, αλλά σε πολλές περιπτώσεις οι άνθρωποι δεν εμφανίζουν συμπτώματα. Αν και οι πλάκες δεν προκαλούν μεγάλη σωματική ενόχληση, είναι πολύ αισθητές και συχνά κάνουν ένα άτομο να αισθάνεται αυτοσυνείδητο. Το ψυχολογικό στρες που προκαλείται από την ψωρίαση μπορεί να είναι πολύ σοβαρό.
Η ψωρίαση επιμένει σε όλη τη ζωή, αλλά μπορεί να έρχεται και να φύγει. Τα συμπτώματα της ψωρίασης συχνά βελτιώνονται το καλοκαίρι, όταν το δέρμα εκτίθεται στο έντονο ηλιακό φως. Για μερικούς ανθρώπους, μπορεί να περάσουν χρόνια μεταξύ των επεισοδίων ενεργού νόσου.
Περίπου το 5–30% των ατόμων με ψωρίαση αναπτύσσουν αρθρίτιδα (ψωριασική αρθρίτιδα). Η ψωριασική αρθρίτιδα προκαλεί πόνο στις αρθρώσεις και πρήξιμο.
Παροξύνσεις
Η ψωρίαση μπορεί να επιδεινωθεί χωρίς προφανή λόγο ή ως αποτέλεσμα διαφόρων περιστάσεων. Οι εξάρσεις είναι συχνά το αποτέλεσμα ερεθιστικών ουσιών του δέρματος, όπως μικροτραυματισμοί και σοβαρά ηλιακά εγκαύματα. Μερικές φορές οι παροξύνσεις συμβαίνουν μετά από λοιμώξεις όπως κρυολογήματα και στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα.
Οι παροξύνσεις εμφανίζονται συχνότερα τον χειμώνα, μετά την κατανάλωση αλκοόλ και ως αποτέλεσμα αγχωτικών καταστάσεων. Πολλά φάρμακα, όπως τα ανθελονοσιακά, το λίθιο, οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ΜΕΑ), η άλφα-ιντερφερόνη και οι β-αναστολείς, μπορεί επίσης να προκαλέσουν επιδείνωση της ψωρίασης.
Οι παροξύνσεις συμβαίνουν συχνότερα σε άτομα που είναι παχύσαρκα, άτομα που έχουν μολυνθεί από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) ή που καπνίζουν καπνό.
Σπάνιοι τύποι ψωρίασης
Μερικοί λιγότερο συνηθισμένοι τύποι ψωρίασης μπορεί να έχουν πιο σοβαρές συνέπειες.
Ψωριασική ερυθροδερμία (φωτογραφία παρακάτω) προκαλεί ερυθρότητα και ξεφλούδισμα σε όλο το δέρμα του σώματος. Αυτή η μορφή ψωρίασης είναι σοβαρή επειδή, όπως ένα έγκαυμα, εμποδίζει το δέρμα να λειτουργήσει ως προστατευτικό φράγμα έναντι τραυματισμών και λοιμώξεων.
Φλυκταινώδης ψωρίαση είναι μια άλλη σπάνια μορφή της νόσου. Σε αυτή τη μορφή σχηματίζονται σε όλο το σώμα μεγάλες και μικρές φουσκάλες γεμάτες πύον (φλύκταινες).
Παλαμοπελματιαία ψωρίαση είναι ένας τύπος φλυκταινώδους μορφής της νόσου, κατά την οποία οι φλύκταινες εμφανίζονται κυρίως στα χέρια και τα πόδια. Μερικές φορές ονομάζεται ψωρίαση παλαμών και πελμάτων.
Αιτίες ψωρίασης
Η ηλικία δεν είναι παράγοντας, αλλά η νόσος εμφανίζεται συνήθως μεταξύ 16-22 ετών και 57-60 ετών. Η σοβαρότητα και η δραστηριότητα της ψωρίασης ποικίλλει πολύ, όπως και με οποιαδήποτε άλλη ασθένεια. Πολλοί άνθρωποι έχουν κηλίδες στο τριχωτό της κεφαλής τους ή αλλού και δεν ενοχλούνται από αυτό και κάνουν φυσιολογική ζωή. Σε άλλους, η ασθένεια επηρεάζει ένα μεγάλο μέρος του δέρματος, γεγονός που φέρνει σημαντική ενόχληση στη ζωή τους.
Τι προκαλεί την ασθένεια;
Η διαδικασία ξεκινά στο ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα και περιλαμβάνει έναν τύπο λευκών αιμοσφαιρίων που ονομάζεται Τ κύτταρο. Όταν ένα άτομο έχει ψωρίαση, τα Τ κύτταρα λανθασμένα μπαίνουν στο παιχνίδι και γίνονται υπερδραστήρια, οδηγώντας σε ανθυγιεινή και ταχεία ανάπτυξη των κυττάρων του δέρματος.
Οι επιστήμονες εξακολουθούν να προσπαθούν να καταλάβουν όλα όσα συμβαίνουν στο σώμα ενός ασθενή με ψωρίαση.
Η ασθένεια είναι πολυπαραγοντική. Ταξινομείται ως ανοσολογικά προκαλούμενη φλεγμονώδης νόσος.
Έρευνες που έγιναν σε αυτόν τον τομέα αποκάλυψαν ότι η κύρια αιτία της νόσου είναι το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα και η γενετική. Οι επιστήμονες γνωρίζουν επίσης ότι δεν παθαίνουν ψωρίαση όλοι όσοι κληρονομούν τα γονίδια της νόσου. Φαίνεται ότι ένα άτομο πρέπει να κληρονομήσει τον «σωστό» συνδυασμό γονιδίων. Το άτομο πρέπει στη συνέχεια να βιώσει ένα συμβάν (σκανδάλη) που προκαλεί το άτομο να αρρωστήσει.
Πολλοί άνθρωποι λένε ότι η ασθένεια εμφανίζεται αφού έχουν βιώσει έναν από τους ακόλουθους παράγοντες ενεργοποίησης:
- σοβαρό συναισθηματικό σοκ (αγχωτικό συμβάν).
- στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα και άλλες λοιμώξεις.
- κατάχρηση αλκοόλ?
- πήρε ορισμένα φάρμακα, όπως λίθιο, β-αναστολείς, ανθελονοσιακά, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα.
- πέρασε πολύ καιρό σε κρύο, ξηρό καιρό.
- κοψίματα, γρατζουνιές ή σοβαρά εγκαύματα.
Οι περισσότεροι ειδικοί δεν είναι σίγουροι τι προκαλεί την ασθένεια, αλλά υποπτεύονται συγκεκριμένους παράγοντες που συμβάλλουν. Σύμφωνα με υποθέσεις, οι παράγοντες κινδύνου για τη νόσο μπορεί να είναι:
- αυτοάνοση (δηλαδή ότι είναι αυτοάνοσο νόσημα).
- κακή διατροφή?
- σύνδρομο διαρροής εντέρου?
- αύξηση του αριθμού των Τ κυττάρων στο αίμα, το χόριο και την επιδερμίδα.
- δυσκολία στην πέψη πρωτεΐνης?
- συναισθηματικό στρες?
- ορμονικές αλλαγές?
- γενετική προδιάθεση?
- ανεπάρκεια βιταμίνης D?
- παθήσεις του ήπατος.
Διαγνωστικά
Οι γιατροί διαγιγνώσκουν την ψωρίαση με βάση την εμφάνιση των λεπιών και των πλακών και τη θέση τους στο σώμα.
Μερικές φορές οι γιατροί λαμβάνουν δείγματα ιστού δέρματος και τα εξετάζουν στο μικροσκόπιο για να αποκλείσουν άλλες ασθένειες (όπως ο καρκίνος του δέρματος).
Θεραπεία της ψωρίασης
Υπάρχουν πολλά διαθέσιμα φάρμακα για τη θεραπεία της ψωρίασης. Τις περισσότερες φορές, χρησιμοποιείται συνδυασμός φαρμάκων, ανάλογα με τη σοβαρότητα και την έκταση των συμπτωμάτων ενός ατόμου.
Τοπικά σκευάσματα
Τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα φάρμακα είναι τοπικά (εφαρμόζονται στο δέρμα). Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι με ψωρίαση επωφελούνται από ενυδατικές κρέμες για το δέρμα (μαλακτικά).
Άλλα τοπικά φάρμακα περιλαμβάνουν κορτικοστεροειδή, που συχνά λαμβάνεται με ένα φάρμακο που είναι μια μορφή βιταμίνης D, ή με πίσσα.
Τα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της ψωρίασης που εμφανίζεται σε ευαίσθητες περιοχές του δέρματος (όπως το πρόσωπο, η βουβωνική χώρα ή οι πτυχές του δέρματος).
Οι πολύ πυκνωμένες πλάκες μπορούν να γίνουν πιο λεπτές με αλοιφές που περιέχουν σαλικυλικό οξύ, που αυξάνουν την αποτελεσματικότητα άλλων φαρμάκων.
Πολλά από αυτά τα φάρμακα είναι ερεθιστικά του δέρματος και οι γιατροί πρέπει να καταλάβουν ποια είναι καλύτερα για ποιους ασθενείς.
Φωτοθεραπεία
Η φωτοθεραπεία (έκθεση στο υπεριώδες φως) μπορεί επίσης να βοηθήσει στην εκκαθάριση της ψωρίασης για αρκετούς μήνες. Η φωτοθεραπεία είναι η χρήση υπεριώδους φωτός για τη θεραπεία δερματικών παθήσεων.
Η φωτοθεραπεία χρησιμοποιείται συχνά σε συνδυασμό με διάφορα τοπικά φάρμακα, ειδικά εάν επηρεάζονται μεγάλες περιοχές του δέρματος. Παραδοσιακά, η φωτοθεραπεία έχει γίνει σε συνδυασμό με τη χρήση ψωραλενίων (φάρμακα που κάνουν το δέρμα πιο ευαίσθητο στην υπεριώδη ακτινοβολία). Αυτή η θεραπεία ονομάζεται PUFA.
Σήμερα, πολλοί γιατροί χρησιμοποιούν θεραπεία στενής ζώνης υπεριώδους Β (NBUVB), η οποία είναι εξίσου αποτελεσματική με την PUVA. Ωστόσο, η θεραπεία με UPUFV πραγματοποιείται χωρίς τη χρήση ψωραλενίων και επομένως δεν έχει τις ίδιες παρενέργειες, για παράδειγμα, δεν προκαλεί εξαιρετική ευαισθησία στο ηλιακό φως.
Οι γιατροί μπορούν επίσης να στοχεύσουν απευθείας μεμονωμένες πλάκες στο δέρμα χρησιμοποιώντας ένα λέιζερ που εστιάζει το υπεριώδες φως (θεραπεία με λέιζερ excimer).
Ανοσοκατασταλτικά
Τα ανοσοκατασταλτικά είναι φάρμακα που χρησιμοποιούνται σκόπιμα για να αποδυναμώσουν (καταστέλλουν) το ανοσοποιητικό σύστημα για να αποτρέψουν την επιδείνωση της ψωρίασης. Αυτά τα φάρμακα μπορούν να ληφθούν από το στόμα ή να χορηγηθούν με ένεση. Τα ανοσοκατασταλτικά μπορούν να μειώσουν την ικανότητα του σώματος να καταπολεμά τις λοιμώξεις.
Άλλα φάρμακα
Άλλα φάρμακα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία σοβαρών μορφών ψωρίασης και ψωριασικής αρθρίτιδας.
- Ένα συνθετικό αρωματικό ανάλογο του ρετινοϊκού οξέος είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στη θεραπεία της φλυκταινώδους ψωρίασης, αλλά συχνά αυξάνει τα επίπεδα λιπών (λιπιδίων) στο αίμα και μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στο συκώτι και στα οστά, καθώς και αναστρέψιμη τριχόπτωση. Αυτό το φάρμακο λαμβάνεται από το στόμα. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές συγγενείς ανωμαλίες και δεν πρέπει να λαμβάνεται από γυναίκες που μπορεί να μείνουν έγκυες. Οι γυναίκες θα πρέπει να περιμένουν τουλάχιστον 2 χρόνια μετά την τελευταία τους δόση πριν προσπαθήσουν να μείνουν έγκυες.
- Βιολογικά φάρμακαπαράγονται από ζωντανούς οργανισμούς και αναστέλλουν ορισμένες χημικές ουσίες που εμπλέκονται στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυτά τα φάρμακα χορηγούνται με ένεση. Είναι γενικά τα πιο αποτελεσματικά φάρμακα για τη σοβαρή ψωρίαση, αλλά η μακροχρόνια ασφάλειά τους δεν έχει μελετηθεί.
Διατροφή και φυσικά μαλακτικά για το δέρμα
Για πολλούς ανθρώπους, τα φυσικά μαλακτικά σε συνδυασμό με μια θεραπευτική δίαιτα για την ψωρίαση είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για τη φυσική θεραπεία της νόσου.
Η έρευνα έχει εξετάσει τη σχέση μεταξύ της δομής του εντέρου και της διαδικασίας της νόσου για δεκαετίες. Ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι η ψωρίαση προκαλείται στην πραγματικότητα από τη διαπερατότητα του εντέρου, ειδικά στην περιοχή μεταξύ του δωδεκαδακτύλου και της νήστιδας. Κατά συνέπεια, το σώμα προσπαθεί να αποβάλει τις τοξίνες μέσω του δέρματος.
Ακολουθούν μερικές φυσικές θεραπείες για να μαλακώσετε το δέρμα σας και να ανακουφίσετε τον κνησμό:
- Για ήπιες μορφές της νόσου, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε λάδι δέντρου τσαγιού και ελαιόλαδο. Αυτές οι θεραπείες θα βοηθήσουν στην ανακούφιση από τον κνησμό και θα μαλακώσουν τις σκληρές πλάκες. Μερικές σταγόνες (3-5) ελαίου τεϊόδεντρου πρέπει να αραιωθούν με μικρή ποσότητα ελαιολάδου (μισή κουταλιά της σούπας) και να τρίβονται σε ξηρές περιοχές του δέρματος και απευθείας στις περιοχές της ψωρίασης 2-3 φορές την ημέρα.
- Αλόη βέρα - Το φυσικό τζελ αλόης βέρα είναι πλούσιο σε αντιφλεγμονώδεις και επουλωτικές ενώσεις. Δίνει μια ευχάριστη αίσθηση δροσιάς στο δέρμα με φαγούρα. Εάν υποφέρετε από τα πρώιμα στάδια της ψωρίασης, η αλόη μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματική στην ανακούφιση από την ερυθρότητα και τον ερεθισμό. Το τζελ αλόης βέρα μπορεί να βρεθεί στα περισσότερα φαρμακεία και πρέπει να τρίβεται στην πληγείσα περιοχή.
- Εφαρμογή λουτρών - για να ανακουφίσετε τον κνησμό και τον ερεθισμό, πρέπει να κάνετε μπάνιο με ζεστό νερό, να ανακατέψετε 3-5 κουταλάκια του γλυκού ελαιόλαδο με 2 ποτήρια γάλα. Προσθέστε το μείγμα που προκύπτει στο νερό. Λουτρά βρώμης Θα βοηθήσουν επίσης στην ανακούφιση από τον κνησμό. Πάρτε αλεσμένο πλιγούρι (χωρίς γεύση) και ρίξτε το πάνω από το νερό του μπάνιου σας.Λουτρό με αλάτι Epsom (θειικό μαγνήσιο) θα βοηθήσει στη μείωση του κνησμού και στην απομάκρυνση των φολίδων. Πρέπει να πάρετε 1-3 φλιτζάνια άλατα πλούσια σε μαγνήσιο, ένα κουταλάκι του γλυκού αιθέριο έλαιο λεβάντας και να τα προσθέσετε όλα σε ένα μπάνιο με ζεστό νερό. Κάντε μπάνιο για 30-40 λεπτά.
Δίαιτα John Pegano
Ο Δρ John Pegano στήριξε τη μέθοδο διατροφής του σε πάνω από 20 χρόνια εμπειρίας για να αναπτύξει μια φυσική μέθοδο για τη θεραπεία της ψωρίασης. Οι ασθενείς που τηρούσαν τις αυστηρά συστηματικές συστάσεις της δίαιτας Pegano ένιωσαν όλα τα οφέλη της (τα συμπτώματα της νόσου μειώθηκαν, παρατηρήθηκε μακροχρόνια ύφεση).
| Κανόνες διατροφής | Τροφές προς Αποφυγή |
Συνιστάται επίσης στους ασθενείς με ψωρίαση να τρώνε μεγάλες ποσότητες δημητριακών όπως κριθάρι, πλιγούρι βρώμης, φαγόπυρο, βρώμη, πίτουρο, καλαμπόκι, σιτάρι, καλαμποκάλευρο, άγριο ή καστανό ρύζι και ολόκληρους σπόρους λιναριού. |
|
Τα παραπάνω είναι απλώς γενικά αποδεκτές συστάσεις που στοχεύουν στη διασφάλιση της ύφεσης της νόσου. Στην καταπολέμηση της νόσου ο ασθενής πρέπει να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε η νόσος να μην εξελιχθεί σε πιο σοβαρή μορφή. Εάν αποφασίσετε να ακολουθήσετε μια δίαιτα, συμβουλευτείτε το γιατρό σας για να κάνετε συστάσεις με βάση τη συγκεκριμένη κατάστασή σας.
ΘυμηθείτεΟι ασθενείς με ψωρίαση έχουν ποικίλα συμπτώματα και ο καθένας ανταποκρίνεται διαφορετικά στη φαρμακευτική αγωγή, τη θεραπεία και τη διατροφή.
Πρόβλεψη
Η πρόβλεψη είναι απρόβλεπτη. Πρόκειται για μια χρόνια ασθένεια που εξελίσσεται σε εστίες διαφορετικής έντασης. Η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών υποφέρει από ψωρίαση εδώ και δεκαετίες. Ευτυχώς, αυτή είναι συχνά μια ήπια μορφή της νόσου, με μικρή βλάβη στο δέρμα και μικρή επίπτωση στην ποιότητα ζωής.
Αντίθετα, ένα μικρότερο ποσοστό ασθενών πάσχει από σοβαρή ψωρίαση, η οποία επηρεάζει βαθιά την ποιότητα ζωής. Αυτή η ομάδα ασθενών συνήθως αναπτύσσει άλλες ασθένειες που επηρεάζουν την πρόγνωση: αρτηριακή υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης, υπέρβαρο, καρδιαγγειακά νοσήματα, κατάθλιψη κ.λπ.